Ülkemiz yıllardan bu yana dış ticaret açığı veya cari açık vermektedir. Bunun yegâne sebebi yurt dışına bağımlı olduğumuz bazı temel ihtiyaçların ithalat yoluyla karşılanmasıdır. Dış ticaret açığını azaltmak veya fazla vermek ise ihracatın ithalattan fazla olması durumunda gerçekleşecektir.
Dışa bağımlı olduğumuz temel ihtiyaçlarımızdan birisi de enerji tüketimidir. Günümüzde hepimiz çeşitli şekillerde elektrik kullanıyoruz ama tasarruf etmeye yeterli özeni gösteriyor muyuz? Tasarruf etmek milli gelire katkıda bulunmak başta olmak üzere kendi bütçemiz için de önemlidir. Sadece elektrik değil, su, doğalgaz gibi tüketim ürünlerinde de maksimum tasarruf sağlamak dış ticaret açığının kapanmasına yardımcı olacaktır.
İnsan hayatı ve üretim süreçlerinin temel unsurlarından biri olan enerjinin ekonomik büyüme ve sosyal gelişme ile ilişkisinin yanı sıra çevreye olan etkilerine yönelik ayrıntılı istatistiklerin derlenmesi amacıyla hane halkı nihai enerji tüketimlerinin karşılaştırılabilir ve kapsamlı düzeyde elde edilmesi ihtiyacı doğmuştur.
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından, i yayımlanan bu bülten ile hanelerde tüketilen enerjinin; alan ısıtma, alan soğutma, su ısıtma, pişirme, aydınlatma ve elektrikli ev aletlerinin kullanımı gibi başlıca nihai kullanım alanlarına ve enerji kaynaklarına göre belirlenmesi amaçlanmaktadır. Hane halkı Nihai Enerji Tüketim İstatistikleri araştırmasında; ülke sınırları içerisinde ikamet eden hane halkının enerji tüketimleri kapsanmaktadır.
Toplam enerji akışları 19 bin 612 petajul (1) olarak hesaplandı
Enerji ürünleri, 2022 yılında toplam fiziksel enerjinin kaynakları içerisinde %53,4 ile en büyük paya sahip oldu. Enerji artıklarının payı %36,0 olurken doğal enerji girdilerinin payı ise %10,5 olarak hesaplandı.
Fiziksel enerjinin varış yerleri itibarıyla en büyük pay ekonomik faaliyetlerin oldu
Ekonomik faaliyetler, 2022 yılında fiziksel enerjinin varış yerleri itibarıyla %52,7 ile en büyük payı aldı. Nihai enerji tüketicisi olan hane halklarının oranı ise %8,7 olarak hesaplandı. Ekonomik faaliyetler içerisinde ise en büyük pay %39,9 ile imalat sanayinin oldu.
Enerji ürünlerinin nihai kullanımı 5 bin 550 petajul oldu
Enerji ürünlerinin nihai kullanımı 2022 yılında bir önceki yıla göre %0,2 azalarak 5 bin 550 petajul oldu. Nihai enerji kullanımında en büyük payı %31,2 ile imalat sanayi aldı. Sektörel olarak imalat sanayini %27,1 ile ticaret, hizmetler ve kamu sektörü takip ederken hane halklarının payı ise %30,7 oldu.
Enerji ürünlerinin nihai kullanımında en çok petrol ürünleri tüketildi
Enerji ürünlerinin nihai kullanımında 2022 yılında petrol ürünleri %41,5 ile ilk sırayı aldı. Petrol ürünlerini sırasıyla, %22,9 ile doğal gaz, %21,4 ile elektrik, %8,5 ile kömür ürünleri, %4,4 ile ısı ve %1,3 ile diğer ürünler takip etti.
AÇIKLAMALAR
Bir petajul (PJ), bir katrilyon (1015) jul’e; bir terajul (TJ), bir trilyon (1012) jul’e eşittir.
Kaynak: TÜİK
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar